Rook- en vapevrije organisatie


Tips & tricks

Hieronder geven we je VIJF praktische en meteen toepasbare tips mee om jongeren te helpen om niet te (starten met) roken en/of vapen.

Deze tips kan je trouwens ook toepassen op ander gedrag, bv. middelengebruik, alcohol drinken, …

Tip 1

Situatie confrontatie

Veel jongeren komen ooit in hun leven in aanraking met sigaretten of vapes. Nog vaker gebeurt dit in een groep. Jongeren voelen druk van hun vrienden of zijn nieuwsgierig. Voor ze er zelf goed over hebben nagedacht nemen ze de sigaret of vape aan.

Wist je dat je jongeren kan voorbereiden op dit soort situaties?

Onderzoek toont aan dat veel jongeren nog geen mening hebben over roken en/of vapen wanneer ze voor het eerst in aanraking komen met een sigaret. Door hen op voorhand al eens te laten nadenken hierover, kan je hen helpen een mening te vormen.

Hoe?

Schotel hen een situatie voor wanneer jou dit een goed moment lijkt. Dat kan in de vorm van een spel, maar ook gewoon tijdens een gesprek. Zo plant je een zaadje waar ze zelf mee aan de slag kunnen gaan.

Klik hier voor enkele voorbeelden van mogelijke situaties!
Tip 2

Zeg ‘nee’, maar netjes aub

‘Nee-zeggen’ is niet voor iedereen even simpel. Toch kan je het leren! Door te werken aan assertiviteit krijg je meer zelfvertrouwen en wordt “nee” zeggen kinderspel. Als jeugdwerker kan je jouw jongeren hierin begeleiden en ondersteunen.

Maar wat is assertiviteit nu eigenlijk? We maken een onderscheid:

  • Assertief = opkomen voor jezelf, je eigen mening uiten zonder je schuldig of onzeker te voelen en zonder iemand anders te schaden
  • Agressief = in de aanval gaan, respectloos zijn t.o.v. anderen en jouw behoeften of wensen opdringen, dit leidt vaak tot conflicten
  • Subassertief/onderdanig = meegaan met wat anderen zeggen, je eigen gevoelens of gedachten niet volgen, anderen hun behoeften en wensen zijn belangrijker dan die van jezelf

Assertiviteit is een life skill die je kan toepassen in verschillende situaties. Het helpt om sterker in je schoenen te staan en om te gaan met groepsdruk.


Klik hier om meer info te vinden rond assertiviteit en hoe je hieraan kan werken!
Tip 3

Plan, actie, relax!

Jongeren kunnen om verschillende redenen stress ervaren: school, hun thuissituatie, hun liefdesleven, druk van vrienden... Om beter om te gaan met dit soort situaties, kan het helpen om op voorhand een plan te maken van hoe je hier het best op reageert. Dit heet een coping plan. Zo verval je minder snel in ongezond gedrag zoals bijvoorbeeld roken en vapen.

Hoe?

Maak samen met jouw jongeren coping plannen. Dit kan bewust gebeuren door hier een gesprek over te hebben, maar ook onbewust door dit te verwerken in een spel of samen gezonde coping activiteiten uit te voeren.


Klik hier voor inspiratie om coping plannen uit te werken met jouw jongeren.
Tip 4

Jij bent een rolmodel!

Rolmodellen hebben een grote invloed op het leven van jongeren. Ze kunnen hen inspireren en het beste uit zichzelf naar boven halen. Een rolmodel kan iedereen zijn, bijvoorbeeld een sporter of een influencer, maar ook een vriend of een familielid.

Wist je dat veel jongeren opkijken naar jou als jeugdwelzijnswerker?

Jij vervult dus een belangrijke rol als voorbeeldfiguur voor jouw jongeren. Jij bent een rolmodel! Door zelf gezond gedrag na te streven, kan je jongeren aanmoedigen om dit ook te doen.

Hoe?

Probeer zelf niet te roken en/of vapen wanneer je in de omgeving van jouw jongeren bent. Doe je dit zelf niet, dan is de kans ook kleiner dat jongeren jouw gedrag zullen volgen.

Tip 5

Samen staan we sterk

Niet roken en vapen is aanstekelijk! Door af te spreken met elkaar om niet te (starten met) roken en/of vapen, is de kans groter dat je dit ook niet zal doen.

Hoe? 

Onderteken samen met jouw jongeren een contract waarin je afspreekt om niet te roken en vapen (in jullie organisatie). Hang het contract op een zichtbare plaats op. Zo werken jullie samen aan een rook- en vapevrije organisatie!

Creëer een open en vertrouwelijke omgeving waar jongeren kunnen praten over waarom ze niet zouden (starten met) roken en vapen. Door risicovol gedrag bespreekbaar te maken kan dit helpen om het gedrag niet te stellen.